<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><mets:mets xmlns:metsRights="http://cosimo.stanford.edu/sdr/metsrights/" xmlns:mets="http://www.loc.gov/METS/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:tef="http://www.abes.fr/abes/documents/tef" xmlns:mads="http://www.loc.gov/mads/" xmlns:dcterms="http://purl.org/dc/terms/" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink">
    <mets:metsHdr ID="rennes1-ori-wf-1-21328" CREATEDATE="2025-09-05T16:48:04" LASTMODDATE="2025-09-05T16:48:05">
  <mets:agent ROLE="CREATOR">
            <mets:name>Université de Rennes</mets:name>
        </mets:agent>
</mets:metsHdr>
    <mets:dmdSec ID="desc_expr" CREATED="2025-09-05T16:48:04">
  <mets:mdWrap MDTYPE="OTHER" OTHERMDTYPE="tef_desc_these">
            <mets:xmlData>
                <tef:thesisRecord>
     <dc:title xml:lang="fr">"Faire confiance mais vérifier" : robustesse des audits statistiques des modèles d’apprentissage en boîte noire</dc:title>
     <dcterms:alternative xml:lang="en">"Trust but verify": robust statistical auditing of ML black-boxes</dcterms:alternative>
     <dc:subject xml:lang="fr">audit</dc:subject><dc:subject xml:lang="fr">équité</dc:subject><dc:subject xml:lang="fr">apprentissage automatique</dc:subject>
     <dc:subject xml:lang="en">audit</dc:subject><dc:subject xml:lang="en">fairness</dc:subject><dc:subject xml:lang="en">machine learning</dc:subject>
     <tef:sujetRameau><tef:vedetteRameauNomCommun>
						<tef:elementdEntree autoriteSource="Sudoc" autoriteExterne="027940373">Apprentissage automatique</tef:elementdEntree>
					</tef:vedetteRameauNomCommun><tef:vedetteRameauNomCommun>
						<tef:elementdEntree autoriteSource="Sudoc" autoriteExterne="050736965">Commande robuste</tef:elementdEntree>
					</tef:vedetteRameauNomCommun></tef:sujetRameau>
     
     <dcterms:abstract xml:lang="fr">L'opacité des modèles d'apprentissage automatique soulève d'importantes questions quant à leur équité, en particulier lorsque leurs décisions ont une influence directe sur la vie des individus. Les audits externes, réalisés sans accès au code ou aux données internes, constituent un outil essentiel pour évaluer ces systèmes. Cette thèse analyse les conditions de validité des audits en boîte noire et met en évidence les tensions méthodologiques qu'ils soulèvent. Tout d'abord, elle montre que la détection des manipulations stratégiques par les plateformes, un phénomène connu sous le nom de fairwashing, nécessite que l'auditeur utilise des sources d'information indépendantes. Sur la base de cette observation, deux modèles d'audit sont proposés pour évaluer l'équité et identifier les manipulations. Ensuite, la pertinence de ces sources indépendantes est discutée et leurs limites sont précisées. Nous proposons également deux modèles d'audit collaboratif pour surmonter ces limites. Ces résultats conduisent à l'élaboration de modèles d'audit opérationnels qui alignent les pratiques d'audit sur les exigences réglementaires, soulignant l'importance de cette recherche dans le domaine des audits d'apprentissage automatique.</dcterms:abstract>
     <dcterms:abstract xml:lang="en">The opacity of machine learning models raises important questions about their fairness, particularly when their decisions directly influence people's lives. External audits, conducted without access to internal code or data, are a key tool for evaluating these systems. This thesis analyzes the conditions for the validity of black-box audits and highlights the methodological tensions they raise. First, it shows that detecting strategic manipulation by platforms, a phenomenon known as fairwashing, requires the auditor to use independent sources of information. Based on this observation, two audit models are proposed to assess fairness and identify manipulation. Second, the relevance of these independent sources is discussed, and we specify their limitations. We also propose two collaborative audit models to overcome these limitations. These results yield the development of operational audit models that align practices with regulatory requirements, highlighting the significance of this research in the field of machine learning audits.</dcterms:abstract>
     <dc:type>Electronic Thesis or Dissertation</dc:type><dc:type xsi:type="dcterms:DCMIType">Text</dc:type>
     <dc:language xsi:type="dcterms:RFC3066">en</dc:language>
    </tef:thesisRecord>
            </mets:xmlData>
        </mets:mdWrap>
</mets:dmdSec>
    <mets:dmdSec ID="desc_edition" CREATED="2025-09-05T16:48:04">
  <mets:mdWrap MDTYPE="OTHER" OTHERMDTYPE="tef_desc_edition">
            <mets:xmlData>
                <tef:edition><dcterms:medium xsi:type="dcterms:IMT">application/pdf</dcterms:medium><dcterms:extent>1 : 3996 Ko</dcterms:extent><dc:identifier xsi:type="dcterms:URI">https://ged.univ-rennes1.fr/nuxeo/site/esupversions/d4d96adc-ede7-49b8-936a-ec7107cdb83b</dc:identifier></tef:edition>
            </mets:xmlData>
        </mets:mdWrap>
</mets:dmdSec>
    <mets:amdSec>
        <mets:techMD ID="admin_expr">
            <mets:mdWrap MDTYPE="OTHER" OTHERMDTYPE="tef_admin_these">
                <mets:xmlData>
                    <tef:thesisAdmin>
                        <tef:auteur>
       <tef:nom>Garcia Bourrée</tef:nom>
       <tef:prenom>Jade</tef:prenom>
       
       <tef:dateNaissance>1998-01-30</tef:dateNaissance>
       <tef:nationalite scheme="ISO-3166-1">FR</tef:nationalite>
       <tef:autoriteExterne autoriteSource="Sudoc">292918038</tef:autoriteExterne>
       <tef:autoriteExterne autoriteSource="mailPerso">jade.garciabourree@gmail.com</tef:autoriteExterne>
      </tef:auteur>
                        <dc:identifier xsi:type="tef:NNT">2025URENS040</dc:identifier>
                        <dc:identifier xsi:type="tef:nationalThesisPID">http://www.theses.fr/2025URENS040</dc:identifier>
                        <dcterms:dateAccepted xsi:type="dcterms:W3CDTF">2025-10-06</dcterms:dateAccepted>
                        <tef:thesis.degree>
                            <tef:thesis.degree.discipline xml:lang="fr">Informatique</tef:thesis.degree.discipline>
                            <tef:thesis.degree.grantor>
        <tef:nom>Université de Rennes</tef:nom><tef:autoriteInterne>thesis.degree.grantor_1</tef:autoriteInterne>
        
        <tef:autoriteExterne autoriteSource="Sudoc">26693823X</tef:autoriteExterne>
       </tef:thesis.degree.grantor>
                            <tef:thesis.degree.level>Doctorat</tef:thesis.degree.level>
                        </tef:thesis.degree>
                        <tef:theseSurTravaux>non</tef:theseSurTravaux>
                        <tef:avisJury>oui</tef:avisJury><tef:directeurThese><tef:nom>Le Merrer</tef:nom><tef:prenom>Erwan</tef:prenom><tef:autoriteInterne>intervenant_1</tef:autoriteInterne><tef:autoriteExterne autoriteSource="Sudoc">122221532</tef:autoriteExterne></tef:directeurThese><tef:directeurThese><tef:nom>Trédan</tef:nom><tef:prenom>Gilles</tef:prenom><tef:autoriteInterne>intervenant_2</tef:autoriteInterne><tef:autoriteExterne autoriteSource="Sudoc">119990385</tef:autoriteExterne></tef:directeurThese><tef:presidentJury><tef:nom>Ouerdane</tef:nom><tef:prenom>Wassila</tef:prenom><tef:autoriteInterne>intervenant_3</tef:autoriteInterne><tef:autoriteExterne autoriteSource="Sudoc">149480954</tef:autoriteExterne></tef:presidentJury><tef:membreJury><tef:nom>Aïvodji‎</tef:nom><tef:prenom>Ulrich</tef:prenom><tef:autoriteInterne>intervenant_4</tef:autoriteInterne><tef:autoriteExterne autoriteSource="Sudoc">234363827</tef:autoriteExterne></tef:membreJury><tef:membreJury><tef:nom>Chaslot</tef:nom><tef:prenom>Guillaume</tef:prenom><tef:autoriteInterne>intervenant_5</tef:autoriteInterne><tef:autoriteExterne autoriteSource="Sudoc">273375288</tef:autoriteExterne></tef:membreJury><tef:rapporteur><tef:nom>Boutet</tef:nom><tef:prenom>Antoine</tef:prenom><tef:autoriteInterne>intervenant_6</tef:autoriteInterne><tef:autoriteExterne autoriteSource="Sudoc">170309207</tef:autoriteExterne></tef:rapporteur><tef:rapporteur><tef:nom>Tommasi</tef:nom><tef:prenom>Marc</tef:prenom><tef:autoriteInterne>intervenant_7</tef:autoriteInterne><tef:autoriteExterne autoriteSource="Sudoc">121846385</tef:autoriteExterne></tef:rapporteur>
      
      
      
      
      
      
      
      
      
      
      
      
      
      
      
      
                        
                        
                        <tef:ecoleDoctorale>
       <tef:nom>MATISSE</tef:nom><tef:autoriteInterne>ecoleDoctorale_1</tef:autoriteInterne>
       
       <tef:autoriteExterne autoriteSource="Sudoc">267602553</tef:autoriteExterne>
      </tef:ecoleDoctorale>
                        <tef:partenaireRecherche type="laboratoire">
       <tef:nom>
INRIA-RENNES
</tef:nom><tef:autoriteInterne>partenaireRecherche_1</tef:autoriteInterne>
       
       <tef:autoriteExterne autoriteSource="Sudoc">
133175863
</tef:autoriteExterne>
      </tef:partenaireRecherche>
                        <tef:oaiSetSpec>ddc:004</tef:oaiSetSpec>
                        
                        
                        
                    <tef:MADSAuthority authorityID="intervenant_1" type="personal"><tef:personMADS><mads:namePart type="family">Le Merrer</mads:namePart><mads:namePart type="given">Erwan</mads:namePart></tef:personMADS></tef:MADSAuthority><tef:MADSAuthority authorityID="intervenant_2" type="personal"><tef:personMADS><mads:namePart type="family">Trédan</mads:namePart><mads:namePart type="given">Gilles</mads:namePart></tef:personMADS></tef:MADSAuthority><tef:MADSAuthority authorityID="intervenant_3" type="personal"><tef:personMADS><mads:namePart type="family">Ouerdane</mads:namePart><mads:namePart type="given">Wassila</mads:namePart></tef:personMADS></tef:MADSAuthority><tef:MADSAuthority authorityID="intervenant_4" type="personal"><tef:personMADS><mads:namePart type="family">Aïvodji‎</mads:namePart><mads:namePart type="given">Ulrich</mads:namePart></tef:personMADS></tef:MADSAuthority><tef:MADSAuthority authorityID="intervenant_5" type="personal"><tef:personMADS><mads:namePart type="family">Chaslot</mads:namePart><mads:namePart type="given">Guillaume</mads:namePart></tef:personMADS></tef:MADSAuthority><tef:MADSAuthority authorityID="intervenant_6" type="personal"><tef:personMADS><mads:namePart type="family">Boutet</mads:namePart><mads:namePart type="given">Antoine</mads:namePart></tef:personMADS></tef:MADSAuthority><tef:MADSAuthority authorityID="intervenant_7" type="personal"><tef:personMADS><mads:namePart type="family">Tommasi</mads:namePart><mads:namePart type="given">Marc</mads:namePart></tef:personMADS></tef:MADSAuthority><tef:MADSAuthority authorityID="thesis.degree.grantor_1" type="corporate"><tef:personMADS><mads:namePart>Université de Rennes</mads:namePart></tef:personMADS></tef:MADSAuthority><tef:MADSAuthority authorityID="ecoleDoctorale_1" type="corporate"><tef:personMADS><mads:namePart>MATISSE</mads:namePart></tef:personMADS></tef:MADSAuthority><tef:MADSAuthority authorityID="partenaireRecherche_1" type="corporate"><tef:personMADS><mads:namePart>
INRIA-RENNES
</mads:namePart></tef:personMADS></tef:MADSAuthority></tef:thesisAdmin>
                </mets:xmlData>
            </mets:mdWrap>
        </mets:techMD><mets:techMD ID="file_1"><mets:mdWrap MDTYPE="OTHER" OTHERMDTYPE="tef_tech_fichier"><mets:xmlData><tef:meta_fichier>
     <tef:encodage>ASCII</tef:encodage>
     <tef:formatFichier>PDF</tef:formatFichier>
     
     
     
     <tef:taille>4092239</tef:taille>
    </tef:meta_fichier></mets:xmlData></mets:mdWrap></mets:techMD>
        
        <mets:rightsMD ID="dr_expr_thesard">
            <mets:mdWrap MDTYPE="OTHER" OTHERMDTYPE="tef_droits_auteur_these">
                <mets:xmlData>
                    <metsRights:RightsDeclarationMD>
                        <metsRights:Context CONTEXTCLASS="GENERAL PUBLIC">
                            <metsRights:Permissions DISCOVER="true" DISPLAY="true" COPY="true" DUPLICATE="true" MODIFY="false" DELETE="false" PRINT="true"/>
                        </metsRights:Context>
                    </metsRights:RightsDeclarationMD>
                </mets:xmlData>
            </mets:mdWrap>
        </mets:rightsMD>
        <mets:rightsMD ID="dr_expr_univ">
            <mets:mdWrap MDTYPE="OTHER" OTHERMDTYPE="tef_droits_etablissement_these">
                <mets:xmlData>
                    <metsRights:RightsDeclarationMD>
                        <metsRights:Context CONTEXTCLASS="GENERAL PUBLIC">
                            <metsRights:Permissions DISCOVER="true" DISPLAY="true" COPY="true" DUPLICATE="true" MODIFY="false" DELETE="false" PRINT="true"/>
                        </metsRights:Context>
                    </metsRights:RightsDeclarationMD>
                </mets:xmlData>
            </mets:mdWrap>
        </mets:rightsMD>
        <mets:rightsMD ID="dr_version">
            <mets:mdWrap MDTYPE="OTHER" OTHERMDTYPE="tef_droits_version">
                <mets:xmlData>
                    <metsRights:RightsDeclarationMD>
                        <metsRights:Context CONTEXTCLASS="GENERAL PUBLIC">
                            <metsRights:Permissions DISCOVER="true" DISPLAY="true" COPY="true" DUPLICATE="true" MODIFY="false" DELETE="false" PRINT="true"/>
                        </metsRights:Context>
                    </metsRights:RightsDeclarationMD>
                </mets:xmlData>
            </mets:mdWrap>
        </mets:rightsMD>
    </mets:amdSec>
    <mets:fileSec>
  <mets:fileGrp ID="FGrID1" USE="archive"><mets:file ID="FID1" ADMID="file_1" MIMETYPE="application/pdf" USE="maitre"><mets:FLocat LOCTYPE="URL" xlink:href="https://ged.univ-rennes1.fr/nuxeo/site/esupversions/d4d96adc-ede7-49b8-936a-ec7107cdb83b"/></mets:file></mets:fileGrp>
 </mets:fileSec>
    <mets:structMap TYPE="logical">
        <mets:div DMDID="desc_expr" ADMID="dr_expr_thesard dr_expr_univ admin_expr" TYPE="THESE" CONTENTIDS="http://ori-oai-search.univ-rennes1.fr/uid/rennes1-ori-wf-1-21328/oeuvre">
            <mets:div ADMID="dr_version" TYPE="VERSION_COMPLETE" CONTENTIDS="http://ori-oai-search.univ-rennes1.fr/uid/rennes1-ori-wf-1-21328/oeuvre/version">
                <mets:div DMDID="desc_edition" TYPE="EDITION" CONTENTIDS="http://ori-oai-search.univ-rennes1.fr/uid/rennes1-ori-wf-1-21328/oeuvre/version/edition">
                    <mets:fptr FILEID="FGrID1"/>
                </mets:div>
            </mets:div>
        </mets:div>
    </mets:structMap>
</mets:mets>